Idioma bielorruso
De Wikipedia, la enciclopedia libre
| Беларуская / Byelaruskaya (Bielorruso) | ||
|---|---|---|
| Hablado en: | Bielorrusia, Polonia y otros 14 países | |
| Región: | {{{zona}}} | |
| Hablantes:
• Nativos: | 7-8 millones
• sin datos | |
| Puesto: | No está entre los 100 primeros. | |
| Filiación genética: | Indoeuropea Eslava | |
| Escritura: | Alfabeto cirílico | |
| Estatus oficial | ||
| Oficial en: | Bielorrusia y en la región administrativa de Podlasie Voivodship, Polonia. | |
| Regulado por: | no es regulado | |
| Códigos | ||
| ISO 639-1 | be | |
| ISO 639-2 | bel | |
| ISO 639-3 | bel | |
| SIL | RUW | |
| {{{mapa}}} | ||
| ||
El bielorruso (Беларуская мова) o ruso blanco es el idioma oficial de Bielorrusia, uno de los tres idiomas eslavos orientales.
El nombre viene de la derivación de la palabra rusa "byelorussia" con la que se denominaba a la zona.
Tabla de contenidos |
[editar] Gramática
[editar] Nombres (nazounik)
Hay 6 casos:
- Nominativo (nazouny)
- Genitivo (rodny)
- Dativo (davalny)
- Acusativo (vinavalny)
- Instrumental (tvorny)
- Locativo (mesny)
Existe un séptimo caso, vocativo (klichny), pero se usa muy poco en el bielorruso moderno.
[editar] Pronombres (zajmiennik)
En bielorruso hay 8 tipos de pronombres (zajmiennik):
- Posesivos (прыналежныя): мой (mi, mio); твой (tuyo); яго, ягоны (suyo); яе, ейны (suyo de ella); наш, наскі (nuestro); ваш (vuestro); іх, іхны (de ellos), свой (mio propio).
- Personales (асабовыя): я (yo), ты (tú), ён (el), яна (ella), яно (ello), мы (nosotros), вы (vosotros), яны (ellos);
- Negativos (адмоўныя): ніхто , нішто , нічый ніякі ніводзін, ніводны
- Definidos (азначальныя): сам ; самы увесь усё усе усякі, усялякі кожны іншы
- Indefinidos (няпэўныя): нехта нешта нейкі (а); нечы некаторы некалькі (хтось, хтосьці штось, штосьці чыйсьці якісьці, які-кольвек хто-небудзь, хто-кольвек што-небудзь, што-кольвек чый-небудзь абы-што абы-чый абы-які
- Interrogativos-comparativos (пытальныя): хто што які каторы чый колькі
- Demostrativos (указальныя): той гэты гэны такі гэткі, гэтакі столькі, гэтулькі
- Reflexivos (зваротны): сябе
[editar] Vocabulario
En términos léxicos, el bielorruso está más relacionado, en primer lugar con el ucraniano, después con el polaco y por último con el ruso.
[editar] Sistema de escritura
Antes del comienzo del uso del alfabeto cirílico, el bielorruso se escribía en su propio alfabeto, el łacinka (лацінка) basado en el alfabeto latino y en escritura árabe. Hoy en día, no se usa el alfabeto árabe. Algunas personas continúan escribiendo en el łacinka, pero oficialmente sólo se utiliza el cirílico.
[editar] Alfabeto Cirílico Bielorruso
Аа Бб Вв Гг Дд (ДЖдж ДЗдз) Ее Ёё Жж Зз Іі Йй Кк Лл Мм Нн Оо Пп Рр Сс Тт Уу Ўў Фф Хх Цц Чч Шш Ыы Ьь Ээ Юю Яя
El apóstrofo se utiliza entre una consonante y una vocal débil (е, ё, ю, я) para indicar que no hay palatización de la consonante precedente, pronunciándose así la vocal tal y como se haría al principio de una palabra. En lacinka se hace a través de la letra j, comparar: "Сям'я" con "Siamja"
Antes de [1933], aparte de la letra Ge (Гг), el alfabeto bielorruso contaba con la letra Ghe (Ґґ). Algunos lingüistas bielorrusos han solicitado la recuperación de esa letra, pero oficialmente no se ha aprobado.
[editar] Alfabeto latino Bielorruso
El alfabeto latino bielorruso se llama łacinka.
Aa Bb Cc Ćć Čč Dd (DŽdž DZdz) Ee Ff Gg Hh Ii Jj Kk Ll Łł Mm Nn Ńń Oo Pp Rr Ss Śś Šš Tt Uu Ŭŭ Vv Yy Zz Źź Žž
[editar] Ejemplos
Agunos ejemplos básicos:
- вітаю (vitaju) - hola
- як (jak) - como
- як маесься? (jak majessia?) - ¿Cómo estás?
- добрай раніцы (dobraj ranicy) - Buenos días
- дабранач (dabranach) - buenas noches
- дзякуй (dziakuj) - gracias
- калі ласка (kali laska) - por favor, de nada
- спадар / спадарыня (spadar / spadarynia) - señor/señora
- добра (dobra) - bueno / bien
- кепска / дрэнна (kiepska / drenna) - malo / mal
- выдатна (vydatna) - excelente
- цудоўна (cudouna) - maravilloso
- дзе (dzie) - donde
- адкуль (adkul) - ¿de dónde?
- чаму (chamu) - ¿por qué?
- я разумею (ja razumieju) - entiendo
- нічога не разумею (nichoha nie razumieju) - no entiendo nada
[editar] Véase también
[editar] Enlaces externos
En inglés:
- Black Ruthenian language
- Ethnologue report for Belarusian
- English-Belarusian dictionaries, in Lacinka
- Métrica of GDL
- Statutes of GDL
- pravapis.org - Belarusian language
- Fundamentals of Modern Belarusianaf:Wit-Russies
an:Idioma belorruso ar:لغة بيلاروسية ast:Bielorrusu be:Беларуская мова be-x-old:Беларуская мова bg:Белоруски език bs:Bjeloruski jezik ca:Bielorús cs:Běloruština cu:Бѣлорѹсьскъ ѩзыкъ de:Weißrussische Sprache el:Λευκορωσική γλώσσα en:Belarusian language eo:Belorusa lingvo et:Valgevene keel eu:Bielorrusiera fi:Valkovenäjän kieli fr:Biélorusse frp:Bièlorusso ga:Bealarúisis gd:Byeloruiseis gl:Lingua bielorrusa he:בלארוסית hr:Bjeloruski jezik hsb:Běłorušćina hu:Belarusz nyelv id:Bahasa Belarus io:Bielarusiana linguo it:Lingua bielorussa ja:ベラルーシ語 ka:ბელორუსული ენა ko:벨라루스어 kw:Belarussek la:Lingua Ruthenica Alba li:Witrössisch lij:Lengua bielorussa lt:Baltarusių kalba mk:Белоруски јазик ms:Bahasa Belarus nds:Wittruss'sch nl:Wit-Russisch nn:Kviterussisk språk no:Hviterussisk oc:Bielorús pl:Język białoruski pms:Lenga bielorussa pt:Língua bielorrussa ro:Limba bielorusă ru:Белорусский язык ru-sib:Беларуской говор simple:Belarusian language sk:Bieloruština sl:Beloruščina sr:Белоруски језик sv:Vitryska sw:Kibelarus tg:Забони Беларусӣ th:ภาษาเบลารุส tr:Beyaz Rusça uk:Білоруська мова zh:白俄罗斯语
